Singlevermindering in de erfbelasting: voordeliger nalaten aan wie u zelf kiest
Geen partner of kinderen? Met de singlevermindering betalen uw broer, zus of goede vriend 3% en 9% erfbelasting op maximaal 100.000 euro. Wel enkel als uw testament hen daarvoor aanwijst.
Kort samengevat
Met de singlevermindering betalen uw broer, zus of goede vriend 3% en 9% Vlaamse erfbelasting in plaats van tot 55%, op maximaal 100.000 euro per nalatenschap.
- Enkel als u geen fiscale partner en geen afstammelingen heeft
- Enkel via een testament dat de begunstigden ondubbelzinnig aanwijst
- Niet te combineren met de vroegere vriendenerfenis
Wie geen partner of kinderen heeft, wil vaak een broer, zus, neef, nicht of goede vriend iets nalaten. De Vlaamse erfbelasting op zulke verkrijgingen kan echter oplopen tot 55%.
De singlevermindering biedt onder voorwaarden een lager tarief voor een deel van de nalatenschap. Een zorgvuldig opgesteld testament is daarbij onmisbaar.
Bron: Vlaamse Codex Fiscaliteit, art. 2.7.4.1.1 en art. 2.7.4.2.5.
Inhoudstabel
- Wat houdt de singlevermindering in?
- Voor wie is de regeling bedoeld?
- Een testament is noodzakelijk
- Hoe groot kan het voordeel zijn?
- Wat als u meerdere personen aanwijst?
- En de vroegere vriendenerfenis?
- Veelgestelde vragen
Wat houdt de singlevermindering in?
Hoewel de naam een belastingvermindering doet vermoeden, gaat het juridisch om een verlaagd tarief. Voor de aangewezen begunstigden geldt:
- 3% op de eerste schijf tot en met 50.000 euro;
- 9% op de schijf boven 50.000 euro tot en met 100.000 euro.
Het gunsttarief geldt voor maximaal 100.000 euro per nalatenschap. Het gaat dus niet om een afzonderlijk voordeel van 100.000 euro voor elke begunstigde. Wat boven het toepasselijke maximum valt, blijft onderworpen aan de gewone tarieven.
Deze blog bespreekt de Vlaamse regeling. Bij een concrete planning moet eerst vaststaan dat de Vlaamse erfbelasting van toepassing is.
Voor wie is de regeling bedoeld?
De persoon die nalaat, moet op de datum van overlijden voldoen aan twee voorwaarden: geen partner hebben in de fiscale betekenis van dat woord en geen afstammelingen of fiscaal daarmee gelijkgestelde personen hebben. Alleen ongehuwd zijn of geen eigen kinderen hebben, volstaat dus niet noodzakelijk.
Het gunsttarief is bestemd voor natuurlijke personen die normaal onder de tarieven voor verkrijgingen buiten de rechte lijn en buiten de partnerrelatie vallen. Dat kunnen bijvoorbeeld broers, zussen, verdere familieleden of vrienden zijn.
Een testament is noodzakelijk
De singlevermindering geldt niet automatisch omdat iemand zonder partner of afstammelingen overlijdt. De erflater moet in een niet-herroepen testament ondubbelzinnig aanwijzen welke personen de toepassing van het gunsttarief mogen vragen. Alleen een bedrag nalaten aan een vriend, zonder duidelijke aanwijzing voor het fiscale voordeel, biedt dus onvoldoende zekerheid.
Mijn advies: laat een bestaand testament nakijken. Controleer zowel wie wat erft als wie het gunsttarief mag vragen. Bekijk de tekst opnieuw wanneer uw gezinssituatie verandert.
Hoe groot kan het voordeel zijn?
Rekenvoorbeeld
Stel: u voldoet aan alle voorwaarden en laat 100.000 euro netto na aan één goede vriend. Die vriend is de enige verkrijger binnen de categorie "anderen" en u wijst hem correct aan voor de singlevermindering.
Zonder andere vrijstellingen of verminderingen bedraagt de berekening:
| Berekening | Gewone tarieven | Singlevermindering |
|---|---|---|
| Erfbelasting op 100.000 euro | 40.500 euro | 6.000 euro |
| Netto na erfbelasting | 59.500 euro | 94.000 euro |
In dit voorbeeld bedraagt het verschil 34.500 euro. De berekening volgt uit de gewone tarieven van 25%, 45% en 55% tegenover de verlaagde tarieven van 3% en 9%.
Wat als u meerdere personen aanwijst?
U kunt verschillende begunstigden aanwijzen. Overschrijden hun gezamenlijke nettoverkrijgingen 100.000 euro, dan verdeelt de wet het maximum in verhouding tot hun persoonlijke nettoverkrijgingen. U kunt in uw testament ook een andere verdeling bepalen.
Die keuze verdient aandacht. Wie iedereen een gelijk erfdeel wil geven, wil daarom niet noodzakelijk ook het fiscale voordeel op dezelfde manier verdelen.
En de vroegere vriendenerfenis?
De vriendenerfenis blijft onder voorwaarden mogelijk voor testamenten die vóór 1 januari 2026 zijn gedagtekend. U kunt die vermindering echter niet combineren met de singlevermindering binnen dezelfde nalatenschap. Een oudere testamentaire clausule verdient daarom een nieuwe beoordeling.
Laat uw wensen correct vastleggen
Wilt u als alleenstaande iets nalaten aan familie of vrienden? Laat dan uw gezinssituatie, de gewenste verdeling en de fiscale gevolgen samen beoordelen. Een algemeen modeltestament houdt niet altijd rekening met uw keuzes.
Veelgestelde vragen over de singlevermindering
Wie kan de singlevermindering gebruiken?
Wie op de datum van overlijden geen fiscale partner en geen afstammelingen heeft. Begunstigden zijn bijvoorbeeld broers, zussen, verdere familieleden of vrienden.
Is een testament verplicht voor de singlevermindering?
Ja. U moet in een niet-herroepen testament ondubbelzinnig aanwijzen wie het gunsttarief mag vragen.
Hoeveel bespaart de singlevermindering?
Op 100.000 euro netto voor één goede vriend: 6.000 euro erfbelasting in plaats van 40.500 euro, een verschil van 34.500 euro.
Kan ik de vriendenerfenis en de singlevermindering combineren?
Nee, niet binnen dezelfde nalatenschap. De vriendenerfenis blijft onder voorwaarden mogelijk voor testamenten van vóór 1 januari 2026.
Uw testament laten nakijken?
Wilt u uw successieplanning proactief en in alle sereniteit voorbereiden? Neem contact op met meester Stijn Braeye. U kan hem rechtstreeks bereiken via 051 25 25 04 of per e-mail via braeye@masteradvocaten.be.
Meester Braeye staat klaar om u bij te staan met zijn jarenlange ervaring en expertise in familiaal vermogensrecht en successieplanning.
Contacteer Stijn Braeye voor juridisch adviesDeze bijdrage bevat algemene informatie over de Vlaamse erfbelasting en vervangt geen advies over uw persoonlijke situatie.
Terug naar overzicht